Kangalın Beslenmesi

GÜ­NÜ­MÜZ­DE­Kİ GE­LİŞ­ME­LE­RİN IŞI­ĞIN­DA,
KAN­GAL­LA­RIN BES­LEN­ME­Sİ İLE İL­Gİ­Lİ TEK­NİK BİL­Gİ­LER

Her can­lı gi­bi kö­pek­le­rin de sağ­lık­lı vü­cut ge­li­şim­le­ri­ni ta­mam­la­ma­la­rı ve ya­şam­la­rın sağ­lık­lı ola­rak sür­dü­re­bil­me­le­ri için den­ge­li ve sağ­lık­lı bes­len­me esas­tır. Ya­pı­lan çe­şit­li araş­tır­ma­lar, kö­pek­le­rin yav­ru yaş­tan baş­la­yıp ya­şam­la­rı bo­yun­ca na­sıl bes­len­dik­le­ri­nin, ya­şam sü­re­le­ri­ni ve ya­şam ka­li­te­le­rin ne öl­çü­de et­ki­le­di­ği­ni or­ta­ya koy­mak­ta­dır.
Kan­gal gi­bi dev ırk kö­pek­le­rin, or­ta ve kü­çük ırk kö­pek­le­re gö­re fark­lı bes­len­me ih­ti­yaç­la­rı var­dır. Ör­ne­ğin, iri ırk kö­pek­ler­de ek­lem bo­zuk­luk­la­rı (özel­lik­le kal­ça ek­le­min­de) ge­ne­tik ola­rak sık gö­rü­lür. Kü­çük yaş­tan iti­ba­ren ek­lem ko­ru­yu­cu ve güç­len­di­ri­ci ba­zı ön­lem­ler­le gi­de­ri­le­bi­lir. Bu amaç­la pi­ya­sa­da iri ırk­lar i­çin özel ha­zır­lan­mış ha­zır ma­ma­lar bu­lun­mak­ta­dır. Bu tür ek­lem bo­zuk­luk­la­rı­nı ön­len­me­sin­de bu be­sin­ler­le ol­duk­ça ba­şa­rı­lı so­nuç­lar alın­mak­ta­dır.
Kö­pek­le­rin bes­len­me­sin­de ya­şam ev­re­si, vü­cut ya­pı­sı, fi­zik­sel ak­ti­vi­te sık­lık ora­nı gi­bi et­ken­ler önem­li rol oy­nar. Kö­pek­ler, ya­şam­la­rı­nın çe­şit­li ev­re­le­rin­de, de­ği­şen fiz­yo­lo­ji­le­ri­ne bağ­lı ola­rak, fark­lı mik­tar­da ve ni­te­lik­te be­sin­le­re ge­rek­si­nim du­yar­lar.
(I) Yav­ru kö­pek­ler:
Yav­ru kö­pek­ler, 6-8 haf­ta­lık ola­na ka­dar an­ne sü­tüy­le bes­len­me­li­dir­ler. Ba­ğı­şık­lık sis­tem­le­ri­nin ge­liş­me­si ve özel­lik­le has­sas ol­duk­la­rı bu dö­nem­de vi­ta­min ve mi­ne­ral ih­ti­yaç­la­rı­nı kar­şı­lan­bil­me­si açı­sın­dan an­ne sü­tü bü­yük önem ta­şır. 6. haf­ta­nın so­nun­da eğer yav­ru kö­pek, an­ne sü­tü iç­me­ye de­vam et­mek is­ter­se bu­na bir sü­re da­ha izin ve­ri­le­bi­lir. An­cak an­ne­den ba­ğım­sız bes­len­me­ye alı­şa­bil­me­si için yav­ru­nun önü­ne bir mik­tar den­ge­li ve yav­ru ge­li­şi­mi­ni des­tek­le­mek üze­re ha­zır­lan­mış ku­ru ma­ma, ilk iki haf­ta ya­rı süt ve ya­rı su ile ıs­la­tı­la­rak ve­ril­me­li­dir. Da­ha son­ra, yav­ru kö­pe­ği­niz, an­ne sü­tü iç­me­yi ta­mam­en bı­ra­ka­rak ken­di ba­şı­na bes­len­me­ye ha­zır ola­cak­tır.
Yav­ru kö­pek­le­re aşa­ğı­da­ki tab­lo­da be­lir­til­di­ği gi­bi az ve sık ye­mek ve­ril­me­li­dir.
    Yaş               Gün­lük öğün
 6-12  haf­ta­lık            4    
 3-6    ay­lık                3
 6-12  ay­lık                2    
 12      ay­lık ve son­ra­sı        1
(II) Ye­tiş­kin kö­pek­ler:
Nor­mal ola­rak 1 yaş ve üze­rin­de­ki kö­pek­ler ye­tiş­kin ola­rak ad­lan­dı­rı­lır. An­cak kan­gal gi­bi dev ırk kö­pek­ler­de yav­ru­dan ye­tiş­kin­li­ğe ge­çiş ya­şı 18 ay­lık­tır ve ar­tık ve­ril­me­si ge­re­ken ma­ma mik­ta­rı ve içe­rik­le­ri, ye­tiş­kin bir kö­pe­ğin bü­yük­lü­ğü­ne, ki­lo­su­na, ır­kı­na ve ha­ra­ket­li olup ol­ma­ma­sı­na gö­re de­ği­şir. Ha­re­ket­li kö­pek­ler ih­ti­yaç­la­rı olan faz­la ener­ji­nin kar­şı­la­na­bil­me­si ama­cıy­la yük­sek ener­ji­li ma­ma­lar­dan, az ha­re­ket eden kö­pek­ler ise nor­mal ki­lo­la­rı­nı ko­ru­ya­bil­mek için dü­şük ener­ji­li ma­ma­lar­dan ye­me­li­dir­ler. Dağ­lar­da sü­rü­ye çı­kan, ya­şa­mı bo­yun­ca sü­rek­li ha­re­ket ha­lin­de olan bir kan­ga­lın ener­ji ih­ti­ya­cı, bah­çe­de bes­le­nen bir kan­ga­la gö­re da­ha faz­la ola­ca­ğın­dan, bu iki kö­pe­ğin bes­len­me ih­ti­yaç­la­rı da bir­bir­le­rin­den fark­lı ola­cak­tır. Bu se­bep­le, ak­tif kö­pek­le­re da­ha yük­sek ener­ji­li be­sin­ler ve­ri­le­rek per­for­mans­la­rı­nın üst se­vi­ye­ler­de tu­tul­ma­sı sağ­lan­ma­lı­dır.
Kö­pek­le­rin ide­al ki­lo­la­rı­nı ko­ru­ma­la­rı bir an­lam­da sağ­lık­la­rı­nı  ko­ru­ma­la­rı­dır. Kan­gal gi­bi, ek­lem prob­lem­le­ri­ne yat­kın kö­pek­le­re ve­ri­len be­sin­le­rin mik­tar­la­rı özen­le ayar­lan­ma­lı ve bu kö­pek­ler­de özel­lik­le faz­la ki­lo­lar­dan ka­çı­nıl­ma­lı­dır. Ki­lo­lu kö­pek­ler­de ise özel bes­len­me prog­ram­la­rı uy­gu­la­na­rak en kı­sa sü­re­de kö­pe­ğin ide­al ki­lo­su­na ulaş­ma­sı sağ­lan­ma­lı­dır.
(III) Ge­be ve yav­ru­lu kö­pek­ler:
Kö­pek­ler için, ge­be­lik dö­ne­min­de bes­len­me ha­ya­ti önem ta­şır. Bu dö­nem­de, yav­ru olu­şu­mu ve ge­li­şi­mi­ne bağ­lı ola­rak, ve­ril­me­si ge­re­ken be­si­nin mik­ta­rı ve içe­ri­ği ar­tar. Yav­ru­la­rın olu­şa­bil­me­si için an­ne, ken­di vü­cu­dun­dan pro­te­in, mi­ne­ral gi­bi ha­ya­ti be­sin mad­de­le­rin­den har­ca­ya­cak­tır. Bu ne­den­le ha­mi­le kö­pek­ler, di­ğer kö­pek­le­re oran­la da­ha faz­la mik­tar­da  ma­ma­ya ve­ya yav­ru ma­ma­sı gi­bi yük­sek ener­ji­li be­sin­le­re ih­ti­yaç du­yar­lar. An­ne ve yav­ru­la­rın sağ­lı­ğı için, an­ne­ye ge­be­lik dö­ne­min­de ve­ri­len be­si­nin ka­li­te­si ve bes­le­yi­ci­li­ği bü­yük önem ta­şır. Do­ğum­dan son­ra ise an­ne kö­pek­le­rin, ken­di­le­rin­den baş­ka, yav­ru­la­rı­nı da bes­le­me­le­ri ge­rek­ti­ği için, gün­lük ye­me­le­ri ge­re­ken ma­ma mik­ta­rı­nın or­ta­la­ma 3 ka­tı ka­dar be­si­ne ih­ti­yaç­la­rı var­dır.
(IV) Yaş­lı kö­pek­ler:
Kan­gal­lar or­ta­la­ma se­kiz ya­şın­dan son­ra yaş­lı ola­rak ni­te­len­di­ri­le­bi­lir. On ya­şın­dan son­ra gör­me ve duy­ma­da za­yıf­la­ma­lar, ağız ve diş prob­lem­le­rin­den kay­nak­la­nan kö­tü ko­ku­lu ne­fes, de­ri ve tüy ör­tü­sü­nün gö­rü­nü­mün­de olum­suz de­ği­şik­lik­ler gi­bi yaş­lı­lık be­lir­ti­le­ri gö­rül­ür. Bu tip be­lir­ti­le­rin en aza in­dir­ge­ne­bil­me­si için, kö­pe­ği­ni­zin ha­yat bo­yu dik­kat­li bes­len­me­si ve özel­lik­le bu dö­nem­de yi­ye­cek­le­rin pro­te­in, yağ ve mi­ne­ral içe­rik­le­ri­nin dik­kat­li ayar­lan­ma­sı ge­rek­mek­te­dir.
Bi­lim­sel Bes­len­me­de, Bi­lin­me­si Ge­re­ken­ler:
1- Kö­pek­le­rin sin­di­rim sis­tem­le­ri hem eto­bur hem de oto­bur­la­rın­ki gi­bi ça­lı­şır. Yal­nız et­le bes­le­nen kö­pek­ler­de me­ta­bo­liz­ma bo­zuk­luk­la­rı olu­şur. Uzun sü­re­li sa­de­ce bit­ki­sel pro­te­in ağır­lık­lı bes­le­nen kan­gal­lar­da ek­sik bes­len­me­den kay­nak­la­nan sağ­lık bo­zuk­luk­la­rı olu­şa­bi­lir.
2- Çiğ et, pa­ra­zit içe­re­bi­lir. Piş­miş et ise yük­sek mik­tar­da yağ içe­re­bi­lir. Çiğ yu­mur­ta bi­otin kul­la­nı­mı­nı en­gel­ler, bu du­rum­da ba­ğır­sak bo­zuk­luk­la­rı, de­ri bo­zuk­luk­la­rı, tüy dö­kül­me­si ve bü­yü­me­de ge­cik­me gi­bi prob­lem­ler olu­şur.
3- Süt, kö­pe­ği­niz için ge­rek­li be­sin mad­de­le­ri­nin tü­mü­nü içer­me­di­ği ve su­ya al­ter­na­tif ol­ma­dı­ğı için sü­rek­li kul­la­nı­mı sa­kın­ca­lı­dır. Yağ­lar, ener­ji ih­ti­ya­cı­nı kar­şı­la­yan be­sin­ler­dir. An­cak doğ­ru mik­tar­da ve­ril­di­ği za­man ya­rar­lı olur.
5- Ka­tı yiy­ecek­ler (ma­ma­lar) ye­ter­li mik­tar­da su içer­me­dik­le­rin­den, kö­pek­le­rin sı­vı kay­bı­nı kar­şı­la­ya­bil­me­le­ri için kap­la­rın­da her za­man te­miz su bu­lun­du­rul­ma­lı­dır.
6- Ta­vuk, tav­şan ke­mi­ği, kı­rıl­mış bü­yük­baş ve kü­çük­baş hay­van ke­mik­le­ri­nin sin­di­rim or­gan­la­rın­da­ki oluş­tu­ra­ca­ğı çi­zik­ler en­fek­te ola­bi­lir.Yav­ru­lar için risk da­ha faz­la­dır.
7- Özel­lik­le bü­yü­me dö­ne­min­de be­sin­ler, vi­ta­min­ler ve mi­ne­ral­ler i­le des­tek­len­me­di­ği du­rum­da, kan­gal­lar ge­ne­ti­ği ge­re­ği ula­şa­bi­le­ce­kle­ri iri­lik ve gü­ce eri­şe­mez­ler. Kal­si­yum, fos­for ve flor diş ve ke­mik ya­pı­sı­nın güç­lü ve sağ­lık­lı ola­rak ge­liş­me­si­ni sağ­lar. A,E ve B gru­bu vi­ta­min­le­ri ile çin­ko­nun ge­rek­li mik­tar­da ve­ril­me­si tüy ve de­ri sağ­lı­ğı için önem­li­dir.
So­nuç:
Tüm kö­pek ırk­la­rı, özel­lik­le de iri ırk­lar için den­ge­li ve sağ­lık­lı bes­len­mey­le bir­lik­te, ba­kım ko­lay­lı­ğı da sağ­la­yan ku­ru ma­ma­la­rın kul­la­nı­mı, ül­ke­miz­de gi­de­rek yay­gın­laş­mak­ta­dır.
Kan­ga­lı­nı­zın, ya­şam ve gö­rev ha­re­ket­li­li­ği, ya­şı ve vü­cut ya­pı­sı­na gö­re ve­ril­me­si ge­re­ken be­sin­le­rin ve­ya ma­ma­nın cin­si­ni ve mik­ta­rı­nı sap­ta­mak için bir uz­ma­na baş­vu­rul­ma­sı ge­re­kir.

Not: Bu bö­lü­mün içer­di­ği tek­nik bil­gi­ler, ve­te­ri­ner he­kim On­gun Boz­kurt ve ve­te­ri­ner he­kim Tuğ­ber De­mir­ci’nin des­tek­le­ri ile der­len­miş­tir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>